Home » Binnenland

Spelenderwijs dat stapje verder

‘Gamification’ is de vaagste term in het gamebouwers handboek. Vreemd, want het speels maken van alledaagse processen zou wel eens belangrijk kunnen zijn. 

Arjan Terpstra

‘Absoluut een trend’, noemt Wesley ter Haar van het Hilversumse MediaMonks het. ‘Een hype zelfs op sommige punten’ zegt Melinda Jacobs van het Amsterdamse Flight 1337. En ja, het is inderdaad ‘best een vage term’, zegt Marc Frencken van het Arnhemse bedrijf InnoCrator. Het woord in kwestie: gamification. Een woord zo nieuw dat er nog geen passende Nederlandse vertaling voor is. Wat er ongeveer mee wordt bedoeld: het ‘speelser’ maken van processen, met behulp van methodes uit videogames. Met ‘processen’ worden dingen bedoeld als hoe mensen zich op de werkvoer gedragen, hoe ze informatie tot zich nemen, hoe ze leren et cetera. Flight 1337 werkt bijvoorbeeld aan het ‘gamificeren’ van een website van verzekeraar Aegon, die mensen helpt hun pensioenregeling en AOW beter te begrijpen. Het bedrijf doet het ‘engagement design’: het ontwerpen van een structuur waardoor het leuk wordt (en blijft) om meer over je pensioenregeling te leren. Toegevoegd zijn dingen als voortgangsbalkjes, een heldere structuur en een puntensprokkelsysteem met kleine beloningen, bestaande uit nieuwe informatie. Weggehaald is een digitale handleiding, die is vervangen door elementen die de gebruiker intuïtief op weg helpen door de website heen.

Leergierig

Melinda Jacobs: ‘Mensen zijn behoorlijk leergierig, alleen is de informatie die ze zoeken soms slecht vindbaar. Door middel van engagement design leid je ze er op een soepele manier doorheen, zonder eerst een uitleg te geven van wat de gebruiker allemaal moet doen. Precies zoals een videospel doet: het spel legt het spel uit.’ Wesley ter Haar benoemt gamification als: aandacht geven aan ‘de psychologie van waarom mensen ergens mee bezig willen blijven’. Zijn bedrijf werkt mee aan internationale reclamecampagnes voor grote Unilever-merken als biermerk Desperados. Een deel van de werknemers van MediaMonks komt uit de gameshoek. Ter Haar: ‘Er zijn veel bedrijven die de klok horen luiden, maar die geen idee hebben van de klepel. Die verzinnen dan iets leuks met badges die je kunt verzamelen of ander klein grut, terwijl het gaat om heel veel meer. Gamebouwers zijn gewend op een bepaalde manier te denken over interactie tussen gebruiker en (digitale) omgeving, en bezitten een specifieke kennis die niet veel mensen buiten de gamesindustrie hebben.’ ‘Dat mensen graag spellen spelen, is sociologisch interessant’, vult Marc Frencken aan. ‘Waarom mensen gamen wordt tegenwoordig gedoceerd aan elke game-opleiding, bij vakken als interaction design. Die kennis is bruikbaar bij andere, niet-gamegebonden processen.’

Frencken werkt aan ‘bouwblokken voor docenten’: interactieve media die in het (beroeps)onderwijs gebruikt kunnen worden. Voor een grote online multiplayer, Skillmaster genaamd, zoekt hij op dit moment financiering. ‘Daarin kunnen leerlingen uit het beroepsonderwijs contact leggen met experts uit het vak. Docenten kunnen in de digitale omgeving monitoren hoe door leerlingen gepresteerd wordt, terwijl leerlingen op een spelmanier hun vaardigheden vergroten.’ De drie voorbeelden laten de breedte van de term gamification zien, maar ook de zwakte ervan: het staat voor alles dat speels wordt gebracht. ‘Als ik eerlijk ben, is veel van wat wij doen al eerder bedacht’, aldus Melinda Jacobs. ‘In de commercie is het inzetten van spelelementen bijvoorbeeld al heel lang gemeengoed: denk aan spaarpunten bij de koffie. Wat gamification nieuw maakt, is dat we in gamedesign steeds meer kennis opdoen over het gedrag van mensen in een digitale omgeving, die heel goed in andere media toepasbaar is. Met succes: kijk naar een sociaal medium als Foursquare, dat de locatie van een smartphonebezitter tot spel-element maakt.’

Tickets

Maar of het nu nieuw is of niet, gamification lijkt nuttig. Flight 1337 wordt vaak gevraagd om naar werkprocessen te kijken: hoe kunnen human resource-medewerkers het personeel van hun organisatie tot betere prestaties verleiden? Jacobs: ‘We testen nu een systeem op onze werkvloer uit. Werknemers halen kleine taken van een prikbord en verdienen daar punten mee die je kunt inruilen voor tickets. Het werkt omdat mensen door middel van spel beter focussen. Het bekende ‘stapje extra’ dus, omdat het spelenderwijs gaat.’

Dit artikel verscheen op 12 maart 2012 in Dagblad De Pers

Leave a reply

You must be logged in to post a comment.