Home » Binnenland, Tech

‘De cloud’, dat is Amsterdam

Cloud computing heeft een steeds grotere rol bij online gaming. De Nederlandse positie hierin is opvallend sterk: cloud hosting bedrijven met een groot gaming-portfolio hebben een voorkeur voor ‘Amsterdam’ als vestigingsplaats.

Arjan Terpstra

Deuren. Deuren met pasjes, met thermoscans, met een bewaker. Deuren naar liften, en deuren met pantserglas. Dan: computers, zwart, met nerveus flikkerende led-lampjes, kilometers aan bedrading, displays met code’s. Manshoge computers, tientallen op een rij, rug aan rug, en rij na rij. Honderden moeten er zijn, gekoeld vanuit roosters in de grond.

CG02Hoeveel het er zijn? “Daarover doen we geen uitspraken”, zegt de Amerikaan Jonathan Wisler met een glimlach. We lopen door het serverpark van de Amerikaanse hosting provider Softlayer, in een gebouw aan de rand van Amsterdam. De architectuur is zo anoniem dat slaperige werknemers soms aan de voordeur voorbij lopen.

Centra

Alles voor de veiligheid: ‘Cloud computing’ (zie kader beneden) is totaal afhankelijk van dit soort plekken. Als een consument iets ‘in de cloud’ opslaat (in plaats van bijvoorbeeld op de harde schijf van zijn eigen computer) dan verhuist de digitale informatie naar dit soort centra, die onderling met elkaar in contact staan via een wereldwijde netwerk aan internet-glasvezelkabels.

We bezoeken Softlayer om meer te leren over het complexe veld van cloud computing, en de positie van Nederland als internationale schakel in dat systeem. Opvallend is namelijk dat Softlayer niet de enige buitenlandse partij is die in Nederland clouddiensten faciliteert. Telecity zit hier, een Brits bedrijf, en Equinix, Amerikaans. En dat is naast grote Nederlandse partijen als het Rotterdamse i3D.net en Leaseweb uit Haarlem. Allemaal partijen met soortgelijke, immense serverruimtes, die een vermogen aan investeringen vragen.

Capaciteit

En allemaal met diensten waar videogame-bedrijven gretig op intekenen. Tot voorkort huurden die voor hun online activiteiten eigen, lokale servers, waarop het spel ‘gehost’ werd. Dat had nadelen: de dure capaciteit moest afgestemd zijn op de piekbelasting (als iedereen tegelijk gamet) en als spelers op een te grote afstand van de server inlogden, traden vertragingen op – ‘lagging’ – van microseconden, die een schietspel behoorlijk kunnen verpesten.

Cloud computing biedt daar sinds kort een oplossing voor, door capaciteit aan te bieden die automatisch meeschaalt met de online vraag in een bepaald gebied. “Zoals dit serverpark hebben wij er nog twaalf, wereldwijd”, legt Wisler uit, terwijl we de volgende strakke linie computers inspecteren. “Dit is ons Europese park, en een identiek park staat in Singapore, naast de elf die we al in de VS hadden staan. Die wereldwijde schaal stelt ons in staat om ‘de maan te volgen’. De pieken van online gamen vallen min of meer gelijk met het opkomen van de maan, als mensen thuis komen van hun werk. Wij passen de capaciteit van het serverpark daarop aan: informatie die op dat moment niet nodig is, verplaatsen we binnen ons netwerk naar een plek waar iedereen slaapt, zeg aan de Oostkust van de VS. En slaapt Nederland, dan is het andersom en staat hier de informatie die in de VS niet actief wordt gebruikt.”

CG01

Motor

Opvallend is de positie van Amsterdam in dit verhaal. De ‘Europese poot’ van Softlayer had overal gebouwd kunnen worden, maar Nederland was favoriet voor de Amerikanen. “De invloed van de Amsterdam Internet Exchange mag daarin niet worden onderschat”, zegt Theo Loth van de Nederlandse tak van Eurocloud, een kennisnetwerk van cloud-aanbieders, adviseurs en gebruikers in Europese landen. ‘AMS-IX’ is een belangrijke knoop in het internationale glasvezelnetwerk die voor het internet nodig is. “Naast Rotterdam en Schiphol is dat momenteel de grootste motor van de Nederlandse economie. Tel dat op bij een aantrekkelijk belastingtarief, een goede wetgevingsstructuur en de mogelijkheid goed geschoold ICT-personeel te werven, en je begrijpt dat het niet uit kon blijven dat Nederland een interessante vestigingsplaats is voor dit soort bedrijven.”

Dat, plus de geografische positie van Nederland, zegt Stijn Koster van de Rotterdamse aanbieder i3D.net. Zijn klantennetwerk bestaat uit grote gamesbedrijven als EA Games en Ubisoft: grote online spellen als Medal of Honor: Warfighter worden wereldwijd op zijn servers gespeeld. “Ierland zit ook goed op het glasvezelnet en heeft een aantrekkelijk belastingsysteem. Voor zakelijke transacties is dat bijvoorbeeld een prima locatie. Maar voor gaming zit Ierland teveel aan de rand van Europa, en krijg je door de fysieke afstand lagging als een Pool en een Fransman een online spel tegen elkaar spelen. Nederland ligt daarvoor geografisch gezien toch het beste.”

Vertrouwen

Een succesverhaal dus: Nederland bouwt het AMS-IX en is een internationaal knooppunt voor cloudgaming. Toch zit er nog wel wat ruis op de lijn, zegt cloud-specialist Maurice van der Woude. Vertrouwen is een groot thema aan het worden. “De cloud kan honderd procent globaal zijn, maar het gevoel zegt toch anders. Mensen willen kwetsbare gegevens graag dicht bij huis stallen, en zien de internationale kant van cloud computing met argusogen aan. De gaming industrie slaat steeds meer gegevens over de speler op, maar de vraag is: waar precies? Welke wetgeving speelt er als mijn creditcardnummer aan mijn game-account is gekoppeld? Bedrijven uit de VS gaan heel anders met privacy om dan Europese, dus hoe veilig zijn mijn gegevens?”

Zeer veilig, bevestigt Jonathan Wisler in de computerkelder van Softlayer. De lampjes knipperen steeds nerveuzer nu buiten de namiddag aanbreekt. Ja, Softlayer is een Amerikaans bedrijf, waarvoor Amerikaanse wetten gelden. Maar alleen voor informatie die als eerste in Amerika is opgeslagen. Wisler: “Het Amsterdamse deel is een BV, dus dit serverpark is formeel gesproken Nederlands. Informatie die hier als eerste binnenkomt, valt dus onder Nederlandse wetgeving.”

Dit artikel verscheen eerder in NRC Handelsblad.

 

Extra: Cloud computing?

‘Cloud computing’ is een term voor het flexibel opslaan van digitale informatie met behulp van serverparken (het fysieke deel) en het internet. Tot voorkort huurden de klanten van serverparken (bedrijven, overheden) vaste, lokale servers, die op een geschikte afstand van hun diensten stonden opgesteld. De capaciteit van die servers (hoeveel internetverkeer een server aan kan en hoeveel informatie er kan worden bewaard) stond vast.

Dit niet-flexibele systeem is prima voor bijvoorbeeld het veilig bewaren van een klantenadminstratie. Online gamen is vanwege de wereldwijde schaal lastig met locale servers te faciliteren: de belasting piekt op verschillende plaatsen op verschillende tijden, en vertraging in het verzenden van informatie leidt tot haperingen in het spel (het zogenaamde ‘lagging’) die het speelplezier bederven.

De cloud is geen fysieke wolk, maar een samenwerkingsprotocol tussen verschillende serverparken (met als organogram een wolkstructuur, vandaar de term cloud). Dit maakt de capaciteit schaalbaar en aan te passen op pieken en dalen in het gebruik. Wordt de ene server overvraagd, dan wordt een andere bijgeschakeld en krijgt een derde alvast opdracht alle informatie te verplaatsen naar een plek op aarde waar het rustig is. De ruimte die zo ontstaat kan bij gaming gebruikt worden om een ideale verbinding tussen twee spelers mogelijk te maken (lees: op een server die voor beiden fysiek dichtbij staat) om ‘lagging’ te beperken