Home » Cultuur

Hoe bewaren we FarmVille?

Hoe gaan we om met de vergankelijkheid van videogames? Er worden stappen gezet voor de conservering van oude spellen en de apparatuur die nodig was om ze te spelen. Maar hoe bewaar je speelervaringen uit het verleden?

Arjan Terpstra

De Game Boy is vijfentwintig jaar oud! De iconische gamecomputer kwam april 1989 in Japan op de markt, en schreef met 119 miljoen verkochte exemplaren gamegeschiedenis. Mooi dat jubileum, maar ook een beetje droevig: kennelijk is de Game Boy echt een ding van het verleden. En het probleem met dingen uit het verleden is dat ze kwijt kunnen raken. Game Boys gaan stuk, verstoffen op rommelzolders en worden weggegooid, net als de plastic cartridges met games waar geen Game Boy meer bij gevonden kan worden.

FF03

Nu hoeven we ons bij zo’n massaproduct niet direct zorgen te maken dat nooit meer iemand een potje Tetris kan spelen op de grijze baksteen. Maar bij andere systemen begint dat wel steeds lastiger te worden. Van de voorloper van de Game Boy, de Nintendo Game&Watch-systemen, zijn er veel minder verkocht. Liefhebbers kunnen nog steeds op veilingsites terecht voor de allereerste Donkey Kong (1981), maar kwaliteit en kwantiteit zijn daar duidelijk een issue.

Floppy disks

Is het dus gek dat mensen zich zorgen maken om wat ‘digitale duurzaamheid’ van videogames wordt genoemd? Het is een begrip uit de archievenwereld, waar al langer het hoofd wordt gebroken over hoe we digitale informatie langdurig opslaan. Een papieren document steek je eenvoudig gesteld in een zuurvrije map, dan is hij over 100 jaar nog te lezen. Maar wat doe je met informatie op floppy disks? CD-ROMS? Die floppy’s zijn kwetsbaar, en je moet er een computer bij bewaren die over 100 jaar de floppy’s kan lezen. Omzetten dan maar naar een nieuwer digitaal format? En wat doen we met de archivering van het internet?

FF04

Diezelfde hoofdbrekens gelden voor het bewaren van games. De afgelopen jaren zijn veel initiatieven gelanceerd om games en game-apparatuur voor het nageslacht te bewaren. Zo heeft het National Videogame Archive in Bradford, Engeland, een grote verzameling computers en games aangelegd, die vaak nog in werkende staat zijn. Voor dit moment is dat prima, en museaal conserveren werkt voor games hardware heel goed. Maar wat doet dat soort instellingen met de huidige generatie gamessoftware, die geheel of gedeeltelijk op internet of zelfs alleen op Facebook bestaat? Hoe conserveren we FarmVille?

Emulatie

Daarnaast is er het probleem van de speelervaring. Oude films kun je naar nieuwe dragers overzetten; de kijkervaring blijft na projectie redelijk hetzelfde. Een game is een interactieve ervaring, die uniek verbonden is aan zowel de gamessoftware als de hardware (de computers, joysticks en schermpjes). De software kun je ‘emuleren’: pixel voor pixel namaken in een andere (digitale) vorm. Dat gebeurt massaal, online: oude Game Boy spellen kun je probleemloos in een browser spelen.

Maar emuleren conserveert maar de helft van de authentieke Game Boy-ervaring, die nou eenmaal fysiek verbonden is met het drukken op fuchsia buttons en het staren naar een groen LCD-schermpje. Hoe conserveren we die andere helft, zodat mensen over 100 of 500 jaar een authentieke Game Boy-ervaring kunnen hebben, als ergens in een museum of archief ook het laatste werkende exemplaar is overleden?

Dit artikel verscheen eerder bij NRC Handelsblad. 

FF01