Home » Buitenland

Bidden voor een highscore?

That Dragon: Cancer is een bijzonder videospel: de speler beleeft wat de vader van een ziek kind moet doormaken. De Amerikaanse ontwikkelaars laten daarbij hun geloofsovertuiging spreken. “We hebben besloten dat bidden helpt in dit spel.”

Arjan Terpstra

Noot: dit artikel verscheen november 2013 in het Nederlands Dagblad. Joel Green overleed op 13 maart 2014.

“Wacht nog heel even”. De Amerikaanse gamebouwer Ryan Green stelt zijn laptop wat beter in voor het transatlantische interview. Samen met zijn compagnon Josh Larson praten we over hun videogame That Dragon: Cancer, maar eerst vertelt Green dat hij zijn zoon Joel van 4,5 net naar ‘pre-school’ heeft gebracht. Een bijzonder onderwijs-school, want na zeven rondes chemotherapie en bestraling is een aantal lichaamsfuncties van het jongetje aangetast. “Maar eigenlijk gaat het relatief goed op het moment. Een nieuwe MRI laat zien dat de voornaamste tumoren gekrompen zijn en zich dus niet gedragen als tumoren. Dat gaat eigenlijk tegen alle wetenschap in.”

TD01

We praten over Joels gezondheid omdat hij het onderwerp is van het bijzondere videospel dat Green en Larson met een klein team aan het bouwen zijn. That Dragon: Cancer is een ‘avonturenspel’ waarbij de speler met behulp van de muis door een ziekenhuiskamer navigeert en allerlei voorwerpen aan kan klikken. Je ‘speelt’ de vader van een doodziek jongetje – Ryan Green is herkenbaar in beeld als je langs een spiegel loopt. Klik je op een voorwerp, dan krijg je de mogelijkheid Joel iets te drinken te geven, een moment uit het raam te staren of op een stoel even in te dommelen. Ondertussen klinken ziekenhuisgeluiden – apparatuur met bliepjes en rateltjes – en hoor je kleine Joel onafgebroken huilen van de pijn. Al klikkend zoek je als speler naar oplossingen, maar die zijn er niet: wat je ook probeert, Joel blijft het uitkrijsen.

Emoties

Josh Larson: “Wat we hebben geprobeerd is de ervaring van Ryan zo getrouw mogelijk over te brengen aan de speler. Je staat echt in zijn schoenen, en de interactie met de ziekenhuiskamer maakt dat je je net zo hulpeloos voelt als hij zich voelde.” Dat klinkt heftig, en dat is het ook: ervaren gamejournalisten repporteren dat ze huilden tijdens het spelen, zo doortrokken als ze raakten van Ryans situatie. En precies daarom is dit spel zo interessant: kennelijk lukt het de makers een heftige menselijke ervaring over te dragen op een andere persoon, inclusief de complexe emoties die iemand in een dergelijke situatie ervaart.

TD03

“We wilden dat je er middenin stond, alsof je mij bent”, zegt Ryan Green. “We zijn dit project gestart als kunstinstallatie, een serie schilderijen die samen vertellen hoe een vader zich voelt in deze situatie. Maar gaandeweg zagen we in dat een game meer mogelijkheden heeft, vanwege de interactieve ervaring die het biedt. Spelers voeden het spel met hun eigen emoties, hun eigen ervaringen met kanker. Vandaar die heftigheid: je staat er middenin, belééft de emoties. En dat maakt veel meer indruk dan dat ik je vertel hoe het is.”

Betrokkenheid

Opvallend is de stijl waaruit de game is opgetrokken: blokkerige patronen die de curves van een nierbekken of de rondingen van een ziekenhuisbed eigenlijk iets te hoekig maken. Ook ‘Ryan Green’ is niet op een fotorealistische manier afgebeeld, ook al is hij zeer herkenbaar. Het zijn ontwerpbeslissingen die de betrokkenheid van de speler moeten vergroten, legt Josh Larson uit. “Geloofwaardigheid is veel belangrijker dan realisme. Het voornaamste was dat de scène moest leven, dus hebben we veel aandacht besteed aan zaken als audio en gesproken tekstfragmenten. Die woorden zijn ook niet exact zo door Ryan zo uitgesproken in die kamer. Het is zijn regels poëzie gebaseerd op Ryans ervaringen.”

TD02

That Dragon: Cancer is op nog een andere manier bijzonder: de bouwers zijn belijdend (protestants-) christelijk, en lieten hun geloofsovertuiging een rol spelen in het ontwerpproces. Green: “Een game bouwen laat je al snel nadenken over de relatie van een maker tot zijn schepping. In bepaalde zin ben je als een God die een wereld creëert, die gehoorzaamt aan jouw wetten en regels. Het is daarbij heel aantrekkelijk een game te bouwen waarin je de held kunt zijn en Joel kunt redden van de Draak, of een heel stichtelijke game te bouwen waarin het aanroepen van God het kind geneest. Maar dat zou niet eerlijk zijn ten opzichte van mijn ervaringen.”

Worsteling

Green ziet in zijn directe omgeving christenen worstelen met de ziekte van zijn zoon. “Juist in dit soort situaties vraag je je af of dingen met een reden gebeuren, of gebed je helpt en dergelijke. Er zijn natuurlijk dogma’s en theologische perspectieven, maar pas aan zo’n bed worden veel van die benaderingen actueel. In het verlengde daarvan moest ook het team nadenken over welke plek onze (verschillende) geloofsovertuigingen in het spel zouden krijgen. Uiteindelijk besloten we dat we een hoopvol spel wilden bouwen, dat Gods Gratie een plek zou hebben.”

TD04

De scène in de ziekenhuiskamer komt in het spel tot een einde als de speler ten langen leste in een stoel zakt en begint te bidden. Pas dan eindigt de onmogelijke situatie waarin Ryan verkeert: Joel stopt met huilen. Ryan Green: “Ik was wanhopig en voelde mij zo tekortkomen als vader en als mens dat ik instortte. Toen ik God aanriep of hij Joel stil kon krijgen, werd Joel inderdaad stil. Als game-ontwikkelaar had ik de keuze of ik dit moment in het spel zou verwerken of niet. Het zou verkeerd begrepen kunnen worden, zeker door gamers: je zou door te bidden de problemen in het spel op kunnen lossen en zo gemakkelijk kunnen ‘winnen’. Maar uiteindelijk draait dit spel niet om winnen, om competitie: het spel nodigt mensen uit tot begrip voor dit soort situaties, tot gesprekken over leven en dood, en daar hoort wat ons betreft een gesprek over geloof bij.”

Naschrift (augustus 2014)t: That Dragon: Cancer bestond op het moment van het interview (oktober 2013) alleen in de demo-versie met de ‘ziekenhuiskamer’-scène. Onder invloed van de media-aandacht voor het bijzondere spel ontvingen de makers fondsen van Ouya, het (mini-console) platform waarop het spel in de toekomst verkrijgbaar is. Ook na Joels dood is doorgewerkt aan de game, ook aan scènes waarbij minder zware kanten van zijn leven centraal staan. Meer informatie is te vinden op www.thatdragoncancer.com. Tijdens het maken van het spel is het team gevolgd door een documentaireploeg; een film met de titel Thank you for playing is in voorbereiding.