Home » Business

Let’s Play of Let’s Pay?

De onafhankelijkheid van videogame-recensies en ‘Let’s Play’-video’s op YouTube staat ter discussie. Steeds vaker duikt bewijs op dat er betaald wordt voor positieve besprekingen. ‘Payola’, het oude smeergeld-systeem van de radio, beleeft een stevige comeback in digitale media.

Arjan Terpstra

‘YouTubers’ zijn de radio-dj’s van deze tijd. ‘YouTube mega-sterren’ met klinkende namen als Ali-A, Northernlion, TotalBiscuit of PewDiePie presenteren persoonlijk getinte kanalen die immense hoeveelheden kijkers trekken – de Zweed PewDiePie (Felix Kjellberg, 24) is met 28 miljoen abonnees de grootste. Ze maken video’s waarin ze zelf figureren, en vrijwel alles draait om hun persoonlijke visie op games. Gesproken recensies, voorbeschouwingen en ‘Let’s Play’-sessies waarbij de sterren zichzelf al gamend filmen; ze zijn voor het jonge kijkpubliek dé informatiebron over games.

PP01

Niet vreemd dus dat deze relatief nieuwe media-omgeving aandachtig wordt gevolgd door game-ontwikkelaars, -uitgevers en PR-bedrijven. Games kennen van oudsher hun eigen bladen en websites, maar vanwege het overstelpende game-aanbod is het steeds lastiger daar onder de aandacht te komen. Daarnaast bestaan er binnen die media mores rond de onafhankelijkheid tegenover de industrie of PR-bedrijven: op een betaalde perstrip meegaan is geen probleem, maar geld aannemen voor een positieve recensie is not done.

Onderzoek

Die mores blijken onder YouTubers maar marginaal aanwezig. Een significant deel van hen heeft geen moeite met het aannemen van geld in ruil voor het met voorkeur behandelen van games, zo meldde industriewebsite Gamasutra. Uit een schriftelijk onderzoek waar 141 respondenten op antwoorden, blijkt dat met name de groep met een wat groter bereik (meer dan 5000 abonnees) geld aanneemt voor het behandelen van een game op hun kanaal.

PP02

Van de kleintjes (minder dan 5000 abonnees) gaf 36 procent aan er geen enkele moeite mee te hebben als het gebeurde. “Het is een gecompliceerde tijd”, liet een ondervraagde (anoniem) weten. “Niemand houdt van advertenties (rondom een YouTube video), niemand wil ons voor onze content betalen, maar wij steken al onze vrije tijd in het onderhouden van onze kanalen. Het is niet slecht om geld te vragen – het is compensatie.”

Xbox One

Hoeveel geld er in dit payola-systeem omgaat, is onbekend, maar journalisten brengen steeds meer gevallen aan waarbij namen en rugnummers worden genoemd. Zo zou game-uitgever Ubisoft (bekend van de Assassins Creed-serie) een YouTuber 10.000 Euro hebben gegeven om in 2012 de beurs Gamescom te bezoeken en de games van Ubisoft met voorkeur te behandelen. Microsoft betaalde YouTubers vorig jaar drie dollar per 1000 ‘views’ voor video’s waarin dertig seconden lang ‘niet negatief’ over de Xbox One-console gesproken werd. En het Engelse kanaal Yogscast (zeven miljoen abonnees) heeft er openlijk een business van gemaakt een percentage van de opbrengst van een game te vragen in ruil voor aandacht.

Natuurlijk worden door de meer serieuze gamesmedia vragen gesteld bij het ethische gehalte van dit soort deals. Interessant is de reactie van de YouTubers: er is geen bezwaar tegen het aannemen van geld, maar tegelijk zijn ze als de dood dat bekend raakt dat ze dit doen – er zijn alleen anomieme bekentenissen over dit soort deals. Hun kanaal draait om hun persoonlijkheid, ze worden door fans gezien als een vriend onder vrienden. Valt dat vertrouwen weg, dan valt hun bereik weg, en daarmee hun inkomen. Heel gecompliceerd is het ethische beeld verder niet: misleiding (of iets een advertentie is of redactionele content) is bij wet verboden, en daar lijkt op grote schaal sprake van.

Dit artikel verscheen eerder in NRC Handelsblad.