Home » Binnenland

‘Tientallen slachtoffers, waaronder kinderen’

Trainingen van hulpdiensten zijn steeds vaker digitaal. De veiligheidsregio Gelderland-Midden oefent in een computersimulatie. “Houd de pers op afstand, er zijn kinderen bij de slachtoffers.”

Arjan Terpstra

Een oefening van de ‘Veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland-Midden’ begint met een kopje koffie. Een handvol politiemensen komt binnen in het trainingscentrum in Arnhem, brandweerlui en mensen van de GHOR, dat de coördinatie van geneeskundige hulpdiensten bij regionale rampen heeft. Ze zijn hier voor een ‘OVD-training’, en OVD staat voor officier van dienst. Dit zijn de mannen en vrouwen die in het geval van een ramp het bevel voeren over de hulpverleners.

GD03

De ramp die vandaag wordt getraind staat al te wachten op drie grote projectieschermen. Het beeld heeft wat weg van een videospelletje: de gebouwen, mensen en auto’s die we zien zijn duidelijk met de computer gemaakt. Op de drie schermen staat telkens nét iets anders: eentje toont een politie-auto op de voorgrond, de andere een treinstation, de derde een kerkgebouw. Het zijn drie perspectieven op hetzelfde rampen-scenario, eentje voor elke hulpdienst. Een scenario dat volledig uit de computer komt, en waarin de officieren kunnen ‘rondlopen’ met hulp van een joystick.

Coördinatie

Als de koffie op is, wordt de ramp gestart – letterlijk, met een druk op de knop. De drie Officieren van Dienst hebben, elk voor hun eigen scherm, de taak zo snel mogelijk uit te zoeken wat er aan de hand is, en de coördinatie van de hulpverlening zo goed mogelijk op te zetten. Elke officier heeft een eigen instructeur van de eigen ‘kleur’ – politie bij politie, brandweer bij brandweer. Terwijl de cursist zijn digitale mannetje door het beeld heen stuurt op zoek naar informatie, biedt de instructeur ‘tegenspel’: hij geeft informatie door die normaal door agenten ter plaatse via de portofoon zou worden verteld.

GD02

De cursus begint rustig, maar binnen een paar minuten is het bal. Er staat een treinstel in brand op een station, en in de trein zitten voetbalsupporters van ‘blauw-wit’. Snel volgt het eerste overleg: wat zie jij, brandweer? Wat ziet de politie? Waar vangen we de supporters op? Hebben ze die brand nou zelf aangestoken? Zijn er slachtoffers en kunnen de medische diensten daar al bij? We zijn tien minuten in het scenario, maar de koppies staan strak gespannen: hier is duidelijk werk aan de winkel.

K3-concert

“Het is de stress van een echte ramp, maar dan in een gecontroleerde omgeving.” Brandweercommandant Albert-Jan van Maren van de Dienst Gelderland-Midden heeft een lichte grijns om zijn mondhoeken. Hij wacht tot hij wordt opgeroepen voor zijn rol in het scenario, en weet al hoe druk het straks gaat worden. Zijn rol: het ‘commando plaats incident’ voeren, maar daarvoor is de ramp nu nog te klein. “Geef het nog een paar minuten”, zegt hij lachend, knikkend naar de schermen. Waarop even later inderdaad een tweede trein op de eerste knalt, eentje vol kinderen die van een K3-concert af komen, terwijl de eerste trein nog brandt en het gerucht gaat dat supporters van ‘Rood-Groen’ onderweg zijn om met de Blauw-Witten te knokken….

‘Tientallen slachtoffers, waaronder kinderen’ komt het hoofd van de medische diensten aan Van Maren melden. Wie wil weten of het nou een beetje werkt, oefenen met digitale scenario’s, hoeft alleen maar naar zijn bedrukte gezicht te kijken.

Dit artikel verscheen eerder in De Gelderlander.

GD04